banner21

30.01.2017, 10:38

Baş­kan­lık Sis­te­mi Nedir, Ne De­ğil­dir!

İddia; “Ülke bö­lü­necek”
Cum­hur­baş­kan­lı­ğı sis­te­min­de üni­ter ya­pı­nın ko­run­ma­sı esas­tır. İla­ve­ten mev­cut dü­zen­le­me ile daha güçlü bir üni­ter yapı söz ko­nu­su­dur. “Ülke bö­lü­ne­cek­tir” id­di­ası gayrı resmi bir id­di­adır, ger­çek­te olan daha güçlü bir üni­ter ya­pı­ya sahip Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti’dir.
İddia; “Rejim de­ği­şi­yor”
Cum­hur­baş­kan­lı­ğı sis­te­mi bir rejim de­ği­şik­li­ği değil de­mok­ra­tik bir çok ül­ke­de uy­gu­la­nan bir hü­kü­met mo­de­li­dir. Tür­ki­ye’nin re­ji­mi 1923’den bu yana cum­hu­ri­yet­tir mev­cut dü­zen­le­me ile gene öyle ka­la­cak­tır.
İddia; “Dik­ta­tör­lük ge­li­yor, Cum­hur­baş­ka­nı yar­gı­la­na­maz”
Hayır tam ak­si­ne mev­cut sis­tem­de Cum­hur­baş­ka­nı va­ta­na iha­net dı­şın­da yar­gı­la­na­maz­ken yeni dü­zen­le­mey­le Cum­hur­baş­ka­nı tüm suç­lar­dan yar­gı­la­na­bi­lecek. Yeni Cum­hur­baş­ka­nı’nın cezai so­rum­suz­lu­ğu kal­dı­rı­lı­yor. Mev­cut sis­tem­de Cum­hur­baş­ka­nı’nın yüce di­va­na gön­de­ril­me­si için Mec­lis’in %75’inin oyu ge­re­kir­ken yeni sis­tem­de bu oran %66’ya dü­şü­rü­lü­yor.
İddia; “Cum­hur­baş­ka­nı’na ya­sa­ma yet­ki­si ve­ri­li­yor”
Gayrı resmi bir iddia daha. Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti’nde ya­sa­ma yet­ki­si ta­ma­men TBMM’ye ait­tir. Yeni sis­tem­de Cum­hur­baş­ka­nı­nın ya­sa­ma, kanun yapma yet­ki­si yok­tur.
İddia; “Cum­hur­baş­ka­nı keyfi OHAL uy­gu­la­ya­bi­lir”
Mec­lis onayı ol­ma­dan OHAL’in ilan edil­me­si müm­kün de­ğil­dir. OHAL’i kal­dır­ma, sü­re­si­ni kı­salt­ma yet­ki­si Cum­hur­baş­ka­nı’nın değil sa­de­ce TBMM’nin­dir.
İddia; “Cum­hur­baş­ka­nı mec­li­si fesih ede­bi­lir”
Yeni sis­tem­de Cum­hur­baş­ka­nı’nın mec­li­si fesih etme yet­ki­si yok­tur. Eğer Cum­hur­baş­ka­nı mec­li­si fesih eder­se kendi Cum­hur­baş­kan­lı­ğı’da düş­müş olur.
İddia; “Bütçe ve eko­no­mi Cum­hur­baş­ka­nı­na bağlı ola­cak”
Cum­hur­baş­kan­lı­ğı büt­çe­yi ha­zır­la­yıp Mec­li­se gön­de­recek. Önce Bütçe Ko­mis­yo­nu, daha sonra ise Mec­lis Genel Ku­ru­lu ona­yıy­la bütçe uy­gu­la­na­cak. Yani büt­çe­nin uy­gu­la­ma­sı için Cum­hur­baş­ka­nı’nın değil TBMM’nin onay ver­me­si ge­rek­li.
İddia; “Yar­gı­da ve­sa­yet re­ji­mi güç­le­necek”
Asıl­sız bir iddia daha. Tam ak­si­ne Ve­sa­yet re­ji­mi ciddi an­lam­da güç kay­be­di­yor. Yeni dü­zen­le­mey­le Ve­sa­yet re­ji­mi­nin en önem­li araç­la­rın­dan biri olan ve sivil de­ne­ti­me de ka­pa­lı olan as­ke­ri mah­ke­me­ler kal­dı­rı­lı­yor. Yargı ta­ma­men si­vil­le­şi­yor.
İddia; “Cum­hur­baş­ka­nı her ko­nu­da ka­rar­na­me çı­kar­ta­bi­lecek”
Cum­hur­baş­ka­nı­nın temel hak ve öz­gür­lük ko­nu­sun­da ka­rar­na­me çı­kart­ma yet­ki­si yok­tur. Cum­hur­baş­ka­nı, Mec­li­sin yap­tı­ğı ka­nun­la­ra açık­ça dü­zen­le­nen ko­nu­la­ra ka­rar­na­me çı­kar­ta­maz.
İddia; “Cum­hur­baş­ka­nı ve Ba­kan­lar de­net­len­me­yecek”
TBMM yü­rüt­me or­ga­nı­nı Mil­let adına; Mec­lis araş­tır­ma­sı, Genel Gö­rüş­me, Mec­lis So­ruş­tur­ma­sı ve Ya­zı­lı Soru Öner­ge­si ile de­net­le­me yet­ki­si­ni aynen devam et­ti­recek. Yani Cum­hur­baş­ka­nı ve Ba­kan­lar doğ­ru­dan mec­lis ta­ra­fın­dan de­net­le­ne­bi­lecek.
Yu­ka­rı­da sı­ra­la­dı­ğım id­di­alar ve ce­vap­la­rı gayet açık ve net. Peki bir de şöyle ba­ka­lım Tür­ki­ye’de si­ya­set are­na­sın­da yer almış önem­li si­ya­si isim­ler Baş­kan­lık sis­te­mi ile ala­ka­lı ne di­yor­du;
Nec­met­tin ER­BA­KAN;
Eski baş­ba­kan­lar­dan mer­hum Nec­met­tin Er­ba­kan genel baş­ka­nı ol­du­ğu Milli Nizam Par­ti­si'nin prog­ra­mın­da, "Daha hızlı kal­kın­ma­ya mec­bur olan Tür­ki­ye­miz­de dev­let hiz­met­le­ri­nin ve­rim­li, sü­rat­li ve kud­ret­li yü­rü­tü­le­bil­me­si ve ana­ya­sa­mı­zın bün­ye­mi­ze in­ti­ba­kı ba­kı­mın­dan daha mü­te­ka­mil bir ya­pı­ya ka­vuş­tu­rul­ma­sı ve tat­bi­kat­ta­ki ak­sak­lık­la­rın gi­de­ril­me­si için baş­kan­lık sis­te­mi­nin ge­ti­ril­me­si­ni za­ru­ri gö­rü­yo­ruz. İcra or­ga­nı­nın daha kud­ret­li ol­ma­sı ve sü­rat­li ça­lı­şa­bil­me­si için re­isi­cum­hu­run tek de­re­ce­li ola­rak halk ta­ra­fın­dan se­çil­me­si ve icrai or­ga­nın dü­ze­ni­nin baş­kan­lık sis­te­mi­ne göre tan­zi­mi­nin ya­pıl­ma­sı ge­rek­mek­te­dir." de­ğer­len­dir­me­sin­de bu­lun­muş­tu.
Al­pars­lan TÜR­KEŞ
Eski MHP Genel Baş­ka­nı mer­hum Al­pars­lan Tür­keş, sis­tem de­ği­şik­li­ği­ne iliş­kin gö­rüş­le­ri­ne 1979 yı­lın­da ya­yım­la­nan "Temel Gö­rüş­ler" adlı ki­ta­bın­da yer ver­miş­ti. Tür­keş, ki­ta­bın, "Güçlü İkti­dar Güçlü İrade, Tek Baş­kan Tek Mec­lis Sis­te­mi" baş­lık­lı bö­lü­mün­de, şu ifa­de­le­ri kul­lan­mış­tı: "Mil­li­yet­çi Ha­re­ket, tek baş­kan, tek mec­lis sis­te­mi­ni sa­vu­nur. Ça­ğı­mız kuv­vet­li, adil ve hızlı icra ça­ğı­dır. Türk mil­le­ti, dünya im­pa­ra­tor­luk­la­rı kur­du­ğu de­vir­ler­de kuv­vet­li, adil ve hızlı icra sis­te­mi­ni uy­gu­la­mış­tır, kuv­vet­li ve hızlı icra, icra gü­cü­nün tek elde top­lan­ma­sıy­la müm­kün­dür. Bunun için tarih ve tö­re­mi­ze uygun ola­rak baş­kan­lık sis­te­mi­ni sa­vu­nu­yo­ruz. İcrayı, cum­hur­baş­kan­lı­ğı ve baş­ba­kan­lık ola­rak ikiye bö­le­me­yiz. Her ko­nu­da bü­tün­leş­me­ci ol­du­ğu­mu­za göre, ic­ra­nın ba­şın­da da bü­tün­leş­me­ci ol­ma­lı­yız. Türk tarih fel­se­fe­si ve ta­ri­hin­de icra or­ga­nı hiç­bir zaman bö­lün­me­miş, yani tek bir baş­kan ta­ra­fın­dan yü­rü­tül­müş­tür. Mil­li­yet­çi Tür­ki­ye'de de de­mok­ra­tik milli cum­hu­ri­yet il­ke­si için­de baş­kan, Türk mil­le­ti­nin yü­rüt­me or­ga­nı­nın tek başı ola­cak­tır. Tek baş­kan sis­te­mi­ne uygun ola­rak ya­sa­ma or­ga­nı yö­nün­den de tek mec­lis sis­te­mi­ni sa­vu­nu­yo­ruz. Av­ru­pa kral­lık veya fe­de­ral dev­let re­jim­le­ri­nin bir mi­ra­sı olan se­na­to­nun, mil­let mec­li­si ya­nın­da ya­sa­ma iş­le­ri­ni ge­cik­ti­ri­ci bir hü­vi­yet ta­şı­ma­sı do­la­yı­sıy­la kal­dı­rıl­ma­sı­nı is­ti­yo­ruz." de­ğer­len­dir­me­sin­de bu­luş­muş­tu.
Sü­ley­man DEMİREL
9. Cum­hur­baş­ka­nı Sü­ley­man De­mi­rel de 2006 yı­lın­da ka­tıl­dı­ğı bir kon­fe­rans­ta "baş­kan­lık sis­te­mi"nin ol­ma­sı ge­rek­ti­ği­ni be­lir­te­rek, "Benim içim­de kalan uk­de­ler... İster­dim ki si­ya­se­ten Tür­ki­ye, cum­hur­baş­ka­nı­nı seç­sin. Ben is­ter­dim ki Tür­ki­ye dar bölge se­çi­mi­ne git­sin. Neden dar bölge se­çi­mi­ne git­sin? Çünkü İstan­bul'un 70 tane mil­let­ve­ki­li var, kaç ta­ne­si­ni ta­nı­yor­su­nuz? Halk­tan kopuk bir Cum­hu­ri­yet olmaz. Sis­tem iş­le­mi­yor, tem­si­li sis­tem iş­le­mi­yor. Ben is­ter­dim ki bunu ya­pa­bi­le­lim, ya­pa­ma­dık. Ben as­lın­da is­ter­dim ki Tür­ki­ye’de baş­kan­lık sis­te­mi­ni ya­pa­lım. İçimde uk­de­dir ya­pa­ma­dık. Çünkü dev­let büyük, ülke büyük, halk çok di­na­mik. Biz bu ül­ke­yi idare ede­mi­yo­ruz. Ül­ke­yi idare ede­me­me gelip giden hü­kü­met­le­rin ku­su­ru da ola­bi­lir, için­de var­dır ama ge­nel­de sis­tem­de de­ği­şik­lik yap­ma­mız lazım.'' de­miş­ti.
Tur­gut ÖZAL
8. Cum­hur­baş­ka­nı Tur­gut Özal, sis­tem de­ği­şik­li­ği­ni sa­vu­nan isim­ler ara­sın­day­dı. Özal, "Baş­kan­lık sis­te­mi di­yo­rum ben, baş­kan­lık sis­te­mi tabii Fran­sa gibi değil daha çok Ame­ri­ka'ya yakın. Se­be­bi­ni şöyle tah­lil edi­yo­rum; ba­kan­la­rın benim ka­na­ati­me göre bizim tec­rü­be­le­ri­mi­ze göre par­la­men­to dı­şın­dan ol­ma­sı lazım. Çünkü 6 se­ne­lik par­la­men­to ha­ya­tım­da şunu gör­düm. Ba­kan­lar­la mil­let­ve­kil­le­ri ara­sı­na de­vam­lı prob­lem gi­ri­yor. Çünkü ba­ka­nın da mil­let­ve­ki­li­nin de seçim kay­gı­sı var­dır. Aynı yerde veya aynı grup­ta ol­ma­dık­la­rı tak­dir­de bir­bir­le­ri­ne zıt ha­re­ket­ler ya­pı­yor­lar ve de­je­ne­ras­yon baş­lı­yor." İfa­de­le­ri­ne yer ver­miş­ti.
Muh­sin YA­ZI­CI­OĞ­LU
Mer­hum BBP li­de­ri Muh­sin YA­ZI­CI­OĞ­LU’da daha önce bir ga­ze­te­ye ver­miş ol­du­ğu bir rö­por­taj­da baş­kan­lık sis­te­mi­nin şart ol­du­ğu­nun üze­rin­de dur­muş ve Cum­hur­baş­ka­nı­nın halk ta­ra­fın­dan se­çil­me­si ge­rek­ti­ği­ni be­lirt­miş­ti. Ya­zı­cı­oğ­lu, sis­tem de­ği­şik­li­ği­ne iliş­kin ola­rak da şun­la­rı kay­det­miş­ti: "Par­la­men­ter sis­te­me göre cum­hur­baş­ka­nı­nın yet­ki­le­ri çok fazla. Baş­kan­lık sis­te­mi­ne göre yet­ki­le­ri çok az. Bunu da yerli ye­ri­ne oturt­mak ge­re­ki­yor. Ter­cih ya­pıl­ma­lı. Baş­kan­lık sis­te­mi mi, par­la­men­ter sis­tem mi? Biz baş­kan­lık sis­te­mi­ni sa­vu­nu­yo­ruz."
Bü­lent ECEVİT
Mer­hum Baş­ba­kan Bü­lent Ece­vit baş­kan­lık sis­te­mi­ne iliş­kin, "De­mok­ra­tik ve Par­la­men­ter sis­tem, Tür­ki­ye için ide­al­dir. Allah, Tür­ki­ye'yi ben­zer bir yö­ne­tim sis­te­min­den ko­ru­sun. Baş­kan­lık sis­te­mi, Tür­ki­ye için çok teh­li­ke­li olur" de­miş­ti.
Ül­ke­mi­zin son yarım yüz­yı­lı­nın si­ya­si are­na­sın­da yer almış önem­li si­ya­si kim­lik­le­rin ne­re­dey­se çoğu di­ye­bi­le­ce­ği­miz ka­da­rı­nın, baş­kan­lık sis­te­mi ile ala­ka­dar yak­la­şım­la­rı or­ta­da­dır. Mer­hum 8. Cum­hur­baş­ka­nı Tur­gut ÖZAL, Mer­hum 9. Cum­hur­baş­ka­nı Sü­ley­man DEMİREL daha önce baş­kan­lık sis­te­mi üze­ri­ne ça­lış­ma­lar yap­tır­mış­lar lakin sis­te­me geçiş hu­su­sun­da somut bir ba­şa­rı gös­te­re­me­miş­ler­dir. Gene aynı doğ­rul­tu­da mer­hum Nec­met­tin ER­BA­KAN, mer­hum Al­pars­lan TÜR­KEŞ, mer­hum Muh­sin YA­ZI­CI­OĞ­LU’da baş­kan­lık sis­te­mi­nin ül­ke­nin yö­ne­ti­mi ve ge­li­şi­mi ve re­fa­hı için daha evla ol­du­ğu­nun al­tı­nı çiz­miş baş­kan­lık sis­te­mi­ni işa­ret et­miş­ler­dir. 
Ül­ke­miz çok önem­li bir sü­reç­ten ge­çi­yor, var­lı­ğı­nı içe­ri­de dı­şa­rı­da bir çok fark­lı cep­he­de is­pat­lar ma­hi­yet­te yıl­mak­sı­zın mü­ca­de­le eden ül­ke­mi­zin is­tik­ba­li ve mil­le­ti­mi­zin kendi ka­de­ri­ni kendi be­lir­le­me­si hu­su­sun­da önem­li bir dönüm nok­ta­sı­na gel­miş bu­lun­mak­ta­yız. İddia ve ger­çek­te olan hu­sus­la­rı ara­sın­da fark edil­me­si çok önem­li bir husus daha var, sayın Baş­ba­kan Bi­na­li Yıl­dı­rım’ın işa­ret et­ti­ği; “Biz ana­ya­sa de­ği­şik­li­ği yap­ma­dık, de­ği­şik­lik tek­li­fi yap­tık, ana­ya­sa­yı de­ğiş­ti­recek olan mil­let­tir.” ger­çe­ği. Evet ana­ya­sa­yı AK Parti yap­ma­dı, AK Parti ana­ya­sa de­ği­şik­li tek­li­fin­de bu­lun­du bu nok­ta­da ka­ra­rı ve­recek olan de­ği­şik­lik yapıp, ya­pıl­ma­ma hu­su­sun­da yet­ki­ye sahip olan mil­let­tir. Mil­le­tin nasıl bir ülke yö­ne­tim bi­çi­mi­ni is­te­di­ği hu­su­sun­da karar ver­me­si kadar doğal bir durum yok­tur. Doğal ol­ma­yan mil­le­tin ve­re­ce­ği karar işine gel­me­yen olu­şum­la­rın ve bün­ye­sin­de­ki­le­rin or­ta­ya çı­kar­dı­ğı re­ak­si­yon­dur. Bu mil­let 15 Tem­muz’da nasıl bı­rak­ma­dıy­sa bu va­ta­nı, nasıl sa­rıl­dıy­sa sım­sı­kı, nasıl gün olup Ömer Ha­lis­de­mir, gün olup Fethi Sekin ol­duy­sa, nasıl tan­kın önüne yat­tıy­sa; aynı doğ­rul­tu­da, aynı ce­sur­luk­ta, aynı if­fet­te, aynı ka­rar­lı­lık­ta bir karar ala­cak­tır ne diyor Akif; “Asım’ın nesli, di­yo­rum ya, ne­sil­miş ger­çek; işte çiğ­net­me­di na­mu­su­nu, çiğ­net­me­yecek”. Asım’ın nesli bu mil­let çiğ­net­me­di na­mu­su­nu, gene çiğ­net­me­yecek. 

Say­gı­la­rım­la.


Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
Yayın politikamızdan memnun musunuz?
Yayın politikamızdan memnun musunuz?