banner21

21.03.2017, 09:13

Neden Cum­hur­baş­kan­lı­ğı Sis­te­mi! - 6

Neden Cum­hur­baş­kan­lı­ğı Sis­te­mi yazı di­zi­sin­de, 16 Nisan’da oy­la­nı­la­cak olan önem­li mad­de­ler­den bi­ri­si olan seçme yaşı gibi se­çil­me ya­şı­nın da 18 ola­rak be­lir­len­me­si hu­su­su­nu de­ğer­len­di­re­ce­ğim. Bu ve­si­le ile or­ta­lık­ta iddia edi­len asıl­sız bazı bilgi kir­li­lik­le­ri­ni de or­ta­dan kal­dı­rır ma­hi­yet­te bil­gi­len­dir­me­ler­de bu­lu­na­ca­ğım.

Cum­hu­ri­yet’in ila­nın­dan 1934 yı­lı­na dek Tür­ki­ye’de 18 ya­şın­da ki her er­ke­ğe seçme hakkı ve­ril­miş­tir. 1934 yı­lın­da 22 ya­şın­da olan ka­dın-er­kek her Türk’e seçme hakkı ve­ril­miş­tir. 1961 ana­ya­sa­sın­da yaş sı­nı­rı 21’e dü­şü­rül­müş­tür, bu de­ği­şik­lik 1982 ana­ya­sa­sın­da da de­ğiş­ti­ril­me­den aynı kal­mış­tır. 1987’de seçme yaşı 20’ye son ola­rak 1995’de bugün ki hali ile 18’e in­di­ril­miş­tir. Se­çil­me yaşı ise 1876 Ka­nun-i Esasi’den 13 Ekim 2006’ya dek 30 yaş ola­rak be­lir­len­miş, 2006 yı­lın­da 25’e dü­şü­rül­müş­tür. Be­le­di­ye baş­kan­lı­ğı, be­le­di­ye mec­lis üye­li­ği, il genel mec­li­si üye­li­ği, muh­tar­lık ve ih­ti­yar he­ye­ti üye­li­ği yaşı ise daha evvel 1993 yı­lın­da 25’e dü­şü­rül­müş­tür.


Cum­hur­baş­kan­lı­ğı Hü­kü­met Sis­te­mi ile seçme ve se­çil­me yaşı 18’e in­di­ri­lecek, öz­gür­lük­çü de­mok­ra­si­ler­de genç­le­rin si­ya­sal ha­ya­ta ka­tı­lı­mı büyük önem ta­şı­yor. Si­ya­si ira­de­yi tayin etme so­rum­lu­lu­ğu ta­şı­yan genç­le­rin se­çil­me hak­kı­na da sahip ol­ma­sı son de­re­ce tabii ola­cak­tır. Yani bir örnek ile be­lirt­mek ge­re­kir­se; 42 ya­şın­da A Par­ti­si’nin mil­let­ve­ki­li ada­yı­sı­nız ve 18 ya­şı­na yeni giren genç­le­re yö­ne­lik, on­la­rın ilk kez kul­la­na­cak­la­rı oya talip olmak na­mı­na bir se­mi­ner ter­tip edi­yor­su­nuz ve genç seç­me­ne “siz doğ­ru­yu, yan­lı­şı bi­li­yor­su­nuz, siz ka­ra­rı­nız ile ül­ke­ye doğru yönde is­ti­ka­met ver­di­recek bir nü­fus­su­nuz, siz­le­rin ira­de­si biz­ler için önem­li di­ye­cek­si­niz” lakin aynı hakkı onlar siz­den is­te­di­ğin­de “ben 18 ya­şın­da siz­le­ri se­çe­bi­li­yor­sam; bir irade ser­gi­le­yip, si­ya­si ira­de­yi tayin etme so­rum­lu­lu­ğu bende var ise bende nam­zet ola­ca­ğım” de­di­ğin­de “otur ba­ka­lım, daha senin aklın ermez bu iş­le­re” di­yor­su­nuz. Peki hani bu genç doğ­ru­yu, yan­lı­şı bi­li­yor­du bu genç si­ya­si ira­de­yi tayin eden genç değil mi? 


De­mok­ra­tik si­ya­set, genç­le­re ülke si­ya­se­ti­ne yön ve­recek mevki ve ma­kam­la­ra se­çil­me hak­kı­nın ta­nın­ma­sı­nı ge­rek­tir­mek­te­dir. Dün­ya­da 45’ten fazla ül­ke­de se­çil­me yaşı 18’dir. Al­man­ya, Fran­sa, İspan­ya, Hol­lan­da, Da­ni­mar­ka, Nor­veç, İsveç, İsviç­re, Hır­va­tis­tan bun­lar­dan ba­zı­la­rı­dır.


18 ya­şın­da mil­let­ve­ki­li ola­cak 23 ya­şın­da süper emek­li ola­cak id­di­ası çok büyük bir ya­lan­dır, al­dat­ma­ca­dır. Mil­let­ve­kil­le­ri­nin emek­li­li­ği ko­nu­sun­da çok yan­lış bir algı bu­lun­mak­ta­dır. Sanki se­çi­len her mil­let­ve­ki­li­nin, mil­let­ve­kil­li­ği gö­re­vi­nin sona er­me­si son­ra­sın­da, mil­let­ve­ki­li emek­li ay­lı­ğı­na hak ka­zan­dı­ğı dü­şün­dü­rül­mek­te­dir, mec­lis­te ke­sin­ti­siz beş sene değil iki sene ve­kil­lik yap­mak emek­li ol­ma­ya ka­fi­dir lakin mil­let­ve­kil­le­ri­nin emek­li ol­ma­sı için bir çok ge­rek­li­lik var­dır. İki sene ke­sin­ti­siz ya­pı­lan mil­let­ve­kil­li­ği bu ge­rek­li­lik­ler­den sa­de­ce bir ta­ne­si­dir. Me­mur­la­rın emek­li­lik hiz­met ve emek­li­lik yaş grup­la­rı na­sıl­sa, aynı du­rum­da­ki bir Mil­let­ve­ki­li de aynı şe­kil­de hiz­met ve emek­li­lik yaş grup­la­rı­na dahil ol­mak­ta­dır­lar.


Mil­let­ve­kil­le­ri­nin emek­li ol­ma­sı için emek­li­lik yaş grup­la­rı­nı ve emek­li­lik hiz­met grup­la­rı­nı ta­mam­la­ma­sı ge­rek­mek­te­dir. Bir ör­nek­le an­la­ta­lım; 8 Eylül 1999 ta­ri­hin­den sonra ilk kez memur olan bir kişi kanun ge­re­ği 25 yıl hiz­me­ti ve ka­dın­da 58, er­kek­te 60 yaş şar­tı­nı bek­li­yor aynı durum 18 ya­şın­da se­çi­lecek bir mil­let­ve­ki­li için­de ge­çer­li ola­cak yani bu vekil 23 ya­şın­da süper emek­li ol­ma­ya­cak bu­gü­nün şart­la­rı ile hiz­met sü­re­si­ni ve yaş gru­bun­da ki emek­li ya­şı­nı bek­le­yecek.


Genç­le­rin sahip ol­duk­la­rı ve tem­sil et­tik­le­ri dü­şün­ce­le­ri, par­la­men­to ve halk nez­din­de beyan et­me­ye en az diğer yaş grup­la­rı kadar hak­la­rı bu­lu­nu­yor. Genç­le­re bu hakkı ta­nı­mak, si­ya­si ira­de­yi tayin etme so­rum­lu­lu­ğu ta­şı­yan genç­le­re se­çil­me hak­kı­nı da sun­mak gayet ta­bi­idir. 


Tabi ol­ma­yan bu genç­ler “23 ya­şın­da süper emek­li ola­cak”, “ken­di­le­ri yet­me­di şimdi ço­cuk­la­rı­nı 18 ya­şın­da mil­let­ve­ki­li yapıp on­la­rı­da süper emek­li ya­pa­cak­lar” gibi asıl­sız, çir­kin bir algı oluş­tur­mak ve in­san­la­rı al­dat­mak­tır. 


Mil­le­te aklen ye­ter­siz­miş gibi mu­ame­le eden zih­ni­ye­tin bu gibi gi­ri­şim­ler ser­gi­le­me­si mü­na­se­be­ti ile ken­di­le­ri­nin aklen ye­ter­li ol­duk­la­rı hu­su­sun­da ka­ram­sar dü­şün­ce­le­rim var.


Say­gı­la­rım­la.
Yorumlar (1)
Ahmet Baykan 6 yıl önce
ben kararsızdım ama oyum evete yakındı bir aydır okuyorum oyum evet bunda katkınız büyük bu önemsiz bir durum olarak görülmesin bende okuduklarımı eşe dosta anlatıyorum bunu bir haber yapmanızı isteyecem
Günün Anketi Tümü
Yayın politikamızdan memnun musunuz?
Yayın politikamızdan memnun musunuz?