banner21

14.03.2017, 11:58

Neden Cum­hur­baş­kan­lı­ğı Sis­te­mi! - 5

Cum­hur­baş­kan­lı­ğı Hü­kü­met Sis­te­mi ile ka­le­me al­dı­ğım yazı di­zi­si­nin be­şin­ci di­zi­si ile hu­zur­la­rı­nız­da­yım. Yazı di­zi­si­nin bu sa­yı­sın­da ki konu “Tür­ki­ye’de Par­la­men­ter Sis­te­min Bir Aç­ma­zı; Kısa Sü­re­li ve İstik­rar­sız Ko­alis­yon Hü­kü­met­le­ri” ola­cak. 

Ma­lu­mu­nuz tek par­ti­li dö­ne­min aka­bin­de Bayar’lı, Men­de­res’li DP ile baş­la­yan çok par­ti­li sü­reç­te uzun ve is­tik­rar­lı bir dönem ola­rak ifade ede­bi­le­ce­ği­miz DP ik­ti­da­rı ül­ke­de görev yap­mış 60 Dar­be­si ile mil­let ira­de­si­ne sal­dı­rıl­mış ve ül­ke­nin çok büyük bir oy ço­ğun­lu­ğu ile ik­ti­dar olmuş, se­çil­miş, mil­le­tin adamı olmuş Men­de­res idam edil­miş­ti. Tür­ki­ye si­ya­si ta­ri­hin­de, ve­sa­yet ta­ra­fın­dan ya­şa­tı­lan bu kara le­ke­nin aka­bin­de uzun yıl­lar par­la­men­ter sis­te­min bir aç­ma­zı olan kısa sü­re­li ve is­tik­rar­sız ko­alis­yon hü­kü­met­le­ri görev almış ülke çok kez si­ya­si, sos­yal, eko­no­mik tı­ka­nık­la­ra bı­ra­kıl­mış­tı. Öyle ki 2002 yılı ön­ce­sin­de 1923 yılı iti­ba­ri ile ku­ru­lan hü­kü­met­le­rin or­ta­la­ma ömrü bir buçuk sene. Bir hü­kü­me­tin seçim so­nu­cu­nun belli ol­du­ğu gün iti­ba­ri ile te­ma­yül­le­rin ta­mam­la­nıp, resmi ola­rak gö­re­ve bes­me­le çe­kil­di­ği güne yak­la­şık or­ta­la­ma üç ayda ge­lin­di­ği­ni de dü­şü­nür­sek bir buçuk yıl­lık bir hü­kü­me­tin ül­ke­ye ne gibi bir fay­da­sı söz ko­nu­su ola­bi­lir ki.


Tür­ki­ye’de çok par­ti­li sis­te­me ge­çiş­ten bu yana on­lar­ca ko­alis­yon hü­kü­me­ti ku­rul­du. Ülke so­run­la­rı­na çözüm üre­te­me­yen bu ko­alis­yon hü­kü­met­le­ri kısa sü­re­de da­ğıl­dı. Kısa sü­re­li hü­kü­met­ler ül­ke­nin si­ya­si ve eko­no­mik is­tik­ra­rı­na ciddi za­rar­lar verdi.


Fahri Ko­ru­türk’ün Cum­hur­baş­ka­nı ol­du­ğu dö­nem­de is­tik­rar­lı iki hü­kü­met ol­ma­sı ge­re­kir­ken tam 8 hü­kü­met ku­rul­du. Ko­ru­türk’ün cum­hur­baş­ka­nı ol­du­ğu dö­nem­de 1973-1974 yıl­la­rı ara­sın­da Naim Talu, 1974 yı­lın­da Bü­lent Ece­vit, 1974-1975 yıl­la­rı ara­sın­da Sadi Irmak, 1975-1977 yıl­la­rı ara­sın­da Sü­ley­man De­mi­rel, 1977 yı­lın­da tek­rar Bü­lent Ece­vit, 1977-1978 yıl­la­rı ara­sın­da Sü­ley­man De­mi­rel, 1978-1979 yıl­la­rı ara­sın­da Bü­lent Ece­vit, 1979-1980 yıl­la­rı ara­sın­da tek­rar Sü­ley­man De­mi­rel baş­ba­kan ol­muş­tur.


Tur­gut Özal’ın cum­hur­baş­kan­lı­ğı dö­ne­min­de is­tik­rar­lı bir hü­kü­met ol­ma­sı ge­re­kir­ken, 3 ayrı hü­kü­met ku­rul­du. Bun­lar 1989-1991 yıl­la­rı ara­sın­da Yıl­dı­rım Ak­bu­lut’un, 1991 yı­lın­da Mesut Yıl­maz’ın, 1991-1993 yıl­la­rı ara­sın­da da Sü­ley­man De­mi­rel’in baş­ba­kan ol­du­ğu hü­kü­met­ler­dir.


Keza Sü­ley­man De­mi­rel’in cum­hur­baş­kan­lı­ğı yap­tı­ğı dö­nem­de is­tik­rar­lı iki tane hü­kü­met ol­ma­sı ge­re­kir­ken 6 hü­kü­met ku­rul­muş­tur. Bu hü­kü­met­le­rin baş­ba­kan­la­rı; 1993 yı­lın­da Erdal İnönü, 1993-1996 yıl­la­rı ara­sın­da Tansu Çil­ler, 1996 yı­lın­da Mesut Yıl­maz, 1996-1997 yıl­la­rı ara­sın­da Nec­met­tin Er­ba­kan, 1997-1999 yıl­la­rı ara­sın­da tek­rar Mesut Yıl­maz, 1999-2000 yıl­la­rı ara­sın­da ise Bü­lent Ece­vit’tir.


Ül­ke­miz son yarım asır­da bir türlü ku­ru­la­ma­yan, ku­rul­sa dü­zen­li bir şe­kil­de ça­lı­şa­ma­yan, an­laş­maz­lı­ğın ve fikir ay­rı­lı­ğı­nın çokça kez baş gös­ter­di­ği, is­tik­rar­sız­lı­ğın ve do­la­yı­sı ile eko­no­mik ve si­ya­sal sı­kın­tı­la­ra ola­bil­di­ğin­ce el­ve­riş­li ko­alis­yon­lar­dan ve kısa sü­re­li hü­kü­met­ler­den çok muz­da­rip edil­miş­tir. Tarih bu husus ile ala­ka­dar bir çok du­ru­ma şa­hit­lik et­miş­tir. Zih­ni­yet farkı, ülke yö­net­me po­li­ti­ka­sın­da her daim baş gös­ter­miş, is­tik­rar sağ­la­na­ma­mış­tır. Cum­hur­baş­kan­lı­ğı Hü­kü­met Sis­te­mi’nde ko­alis­yon ih­ti­ma­li yok­tur, do­la­yı­sı ile is­tik­ra­ra mü­sa­it bir ça­lış­ma dö­ne­mi var­dır. Mil­let ira­de­si­ni te­cel­li ede­ce­ği si­ya­si par­ti­ye beş yıl­lı­ğı­na yet­ki­yi ve ka­ra­rı ve­re­cek­tir, bu süre za­afın­da se­çi­len parti ülke be­ka­sı için, ken­di­si­ni seçen mil­let için, is­tik­rar sağ­lan­ma­ya mü­sa­it bir zaman di­li­min­de ülke yö­ne­ti­mi­ni ger­çek­leş­ti­recek ve bu­gü­ne dek kısa sü­re­li hü­kü­met­ler­ce is­tik­ra­ra engel olan durum or­ta­dan kal­ka­cak­tır.
Yorumlar (1)
Ali Türk 6 yıl önce
cumhuriyet kurulduğunda başkanlık sistemi ile yola devam etseydik, şu an 19. başkan ile yönetilecektik.
şu an 65. hükümet iş başında.
osmanlı 623 yılda 36 padişak ile üç kıtayı yönetti.
amerika 242 yıllık devlet 45. başkanını yeni seçti.
birde ülke olarak kaç darbe yaşadık, hepside sistemin sağlıklı olmayışından kaynaklandı.
Günün Anketi Tümü
Yayın politikamızdan memnun musunuz?
Yayın politikamızdan memnun musunuz?